Aminokislotalar esasan lukmançylykda birleşýän aminokislota infuziýalaryny taýýarlamak we polipeptid dermanlarynyň sintezinde bejeriş serişdeleri hökmünde ulanylýar. Lukmançylykda ulanylýan ýüzden gowrak aminokislotalar bar, şol sanda 22 belok {{2} am aminokislotalary emele getirýär we 100-den gowrak - belok {{5} am aminokislotalary emele getirýär.
Birnäçe aminokislotalardan ybarat çylşyrymly taýýarlyklar, häzirki zaman damar iýmitlenişinde we elementar iýmit bejergisinde möhüm rol oýnaýar, agyr keselli näsaglaryň iýmitlenmegini işjeň ýagdaýda saklaýar we ömrüni halas edýär, olary häzirki zaman lukmançylygynda aýrylmaz derman önümine öwürýär.
Glutamik kislotasy, arginin, aspartik kislotasy, sistein, L - DOPA we beýleki aminokislotalar dürli keselleri, ilkinji nobatda bagyr kesellerini, aşgazan-içege kesellerini, ensefalopatiýany, ýürek-damar kesellerini we dem alyş kesellerini, şeýle hem myşsalaryň ýaşaýyş ukyplylygyny, çaga iýmitlenişini we detoksifikasiýasyny bejermek üçin aýratyn ulanylyp bilner. Mundan başga-da, aminokislotadan emele gelenler rak keselini bejermekde wada berdiler.
Durmuşyň maddy esaslary
Beloklar durmuşyň maddy esasydyr; durmuş beloklaryň barlygynyň bir görnüşidir. Belokyň esasy birligi aminokislotadyr. Islendik aminokislotanyň ýetmezçiligi adaty fiziologiki funksiýalara sebäp bolup biler, kadaly alyş-çalşy bozup biler we netijede kesele sebäp bolup biler. Hatda käbir - däl aminokislotalaryň ýetmezçiligi metabolik bozulmalara sebäp bolup biler. Mysal üçin, karbamidiň döremegi üçin arginin we sitrulin möhümdir; sistiniň kabul edilmezligi insuliniň peselmegine we gan şekeriniň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Mundan başga-da, şikeslerden soň sistine we arginine zerurlyk ep-esli ýokarlanýar; ýetmezçiligi ýeterlik energiýa bilen hem belok sinteziniň öňüni alyp biler.
Uly aminokislotalara uly ýaşlylar, belok zerurlygynyň takmynan 20% –37% -ini düzýär. Aminokislotalar iýmitde aýrylmaz rol oýnaýar; käbirleri tagam beriji serişdeler, käbiri iýmitlendiriji, käbirleri bolsa tagamy güýçlendirýär.
1. Aminokislotalaryň tagamy Aminokislotalaryň köpüsiniň tagamy bar, iýmitde turş, süýji, ajy we tagamly tagamlara goşant goşýar. Triptofan - zäherli we örän süýji; we ondan emele gelenler süýjüdirijileri wada berýär. Käbir az suw {{4} ub ereýän aminokislotalar ajy tagamly we iýmit gaýtadan işlenilende belok gidroliziniň önümidir.
Glutamik kislotasy esasan ösümlik beloklarynda bolýar we bugdaý glýutenini gidrolizlemek arkaly alyp bolýar. Glutamik kislotanyň turşy we umami tagamlary bar, turşuň esasy tagamy bolýar. Alkogol bilen dogry zyýansyzlandyrylanda, monosodium glutamat (MSG) emele getirýär; duz emele gelenden soň, glýutamatyň turşy tagamy ýitýär we umami tagamy güýçlenýär. MSG giňden ulanylýan umami güýçlendiriji monosodium glutamatyň esasy düzüm bölegi.
2. Tagamyň öňdebaryjylaryndan biri Aminokislotalar bilen şekerleriň arasyndaky karbonil {{1} am amin reaksiýasy azyk önümçiliginde ysyň we reňkiň ösmeginde möhüm faktor bolup durýar. Bu reaksiýa wagtynda tagam birleşmelerini döredip, käbir aminokislotalar we şeker sarp edilýär. Aminokislotalar belli bir tagam birleşmelerini öndürmek üçin gyzdyrylanda dargap biler ýa-da - tagamly maddalary öndürmek üçin bakteriýalar tarapyndan döwülip biler. Şonuň üçin aminokislotalar tagam birleşmeleriniň başlangyjydyr, şeýle hem zaýalanýan bakteriýalar üçin ýokumly maddalardyr.