Esasy aminokislotalar: Bular adam bedeniniň (ýa-da beýleki oňurgaly haýwanlaryň) özbaşdak sintez edip bilmeýän ýa-da sintez tizligi bedeniň isleglerini kanagatlandyrmaýan we daşarky iýmit bilen üpjün edilmeli aminokislotalardyr. Uly adamlar üçin zerur aminokislotalaryň zerurlygy, belok zerurlygynyň 20% -den 37% -ine çenli. 8 görnüşi bar we olaryň wezipeleri aşakdakylar:
Lizin: Beýniniň ösmegine kömek edýär, bagryň we öt haltasynyň düzüm bölegi bolup, ýag çalşygyny ösdürýär, sosna mäzini, süýdemdiriji mäzleri, korpus luteum we ýumurtgalygy kadalaşdyrýar we öýjükleriň bozulmagynyň öňüni alýar;
Triptofan: Aşgazan şiresi we aşgazan asty mäziniň suwuny öndürmäge kömek edýär;
Fenilalanin: Böwrek we öt haltasynyň işini ýitirmäge gatnaşýar;
Metionin: Gemoglobiniň, dokumalaryň we zardyň düzümine gatnaşýar we dalak, aşgazan asty mäzini we limfany öňe sürmek wezipesi bar;
Tronin: Deňagramlylygy gazanmak üçin käbir aminokislotalary öwürmek funksiýasy bar;
Isoleucine: Timus, dalak we gipofiz bezeginiň kadalaşmagyna we alyş-çalşyna gatnaşýar;
Leýsin: Izolýusini deňleşdirýär;
Waline: Korpus luteum, süýdemdiriji we ýumurtgalyk hereketleri. Semi - zerur we şertli zerur aminokislotalar: Adam bedeniniň sintez edip bilýän, ýöne adaty zerurlyklary kanagatlandyryp bilmeýän aminokislotalara ýarym - zerur ýa-da şertli zerur aminokislotalar diýilýär. Bular esasan çagalyk döwründe aminokislotalar bolan arginin we histidin. Adam bedeniniň zerur aminokislotalara zerurlygy ýaş bilen azalýar, ulular bäbekler bilen deňeşdirilende ep-esli azalýar. Olaryň wezipeleri aşakdakylar:
Arginin: Arginin we deoksikol turşusy birleşmesi (minoksalin) sifilis, wirus sarylygy we ş.m. bejermek üçin täsirli dermanlardyr.
Gistidin: Biohimiki reagent we derman serişdesi hökmünde ulanylyp bilner, şeýle hem ýürek kesellerini, ganazlygy, romatoid artrit we ş.m. bejermekde ulanylyp bilner.
- däl aminokislotalar: Bular adamlar (ýa-da beýleki oňurgaly haýwanlar) ýönekeý prekursorlardan sintez edip bilýän we iýmitden almaly däl aminokislotalar. Mysal üçin glisin we alanin bar.